Description
Book SynopsisMae John Jones, Gellilyfdy, sir y Fflint (c.1580–1658) yn enwog fel ysgrifydd medrus a dibynadwy a gopïodd nifer helaeth o destunau canoloesol, mewn llaw galigraffig hardd. Mae ei gopïau o farddoniaeth a rhyddiaith ganoloesol yn arbennig o werthfawr i’r ysgolhaig Cymraeg, gan nad yw ei ffynonellau’n aml wedi goroesi. Ond nid copïwr yn unig oedd John Jones. Pan oedd yng ngharchar y Fflyd yn Llundain yn ystod y 1630au cynnar, cynhyrchodd restrau o dros 7,000 o eiriau wedi eu trefnu’n thematig dan 130 o benawdau, gan eu cofnodi’n daclus mewn tair llawysgrif. Mae’r geirfâu hyn, a gyhoeddir yma am y tro cyntaf, yn cynnwys geiriau am sawl agwedd ar fywyd bob dydd: y tŷ a’i gynnwys; crefftwyr traddodiadol a’u hoffer; dyn, ei gorff a’i afiechydon, a’r gemau a’r chwaraeon a’i difyrrai; a byd natur, gan gynnwys rhestrau maith o enwau coed, llysiau, pysgod ac adar. Rhydd y geirfâu gipolwg gwerthfawr i ni ar fywyd ac iaith gŵr bonheddig o sir y Fflint ar ddechrau’r ail ganrif ar bymtheg, yn ogystal ag ychwanegu’n fawr at eirfa Gymraeg hysbys y cyfnod.
Table of ContentsRHAGAIR DELWEDDAU BYRFODDAU RHAGYMADRODD 1 John Jones: Bywgraffiad byr 2 Gwaith geiriadurol a geirfaol John Jones 1 Gwaith geiriadurol 2 Gwaith geirfaol 3 Peniarth 308 3 Geirfâu’r Fflyd 1 Y tair llawysgrif a’u cynnwys 2 Y drefn thematig 3 Natur a phwysigrwydd Geirfâu’r Fflyd 4 Ffynonellau 5 Y Cyfreithiau 6 Vocabularium Cornicum 4 Geiriaduron thematig 5 John Jones a’r traddodiad geiriadurol Cymraeg 6 Iaith ac orgraff 1 Iaith 2 Orgraff ei Gymraeg 3 Orgraff ei Saesneg 7 Diweddglo DULL Y GOLYGU Rhan I: Y Testun Rhan II: Y Mynegai Nodiadol RHAN I: Y TESTUN Llyfr I: Peniarth 304 Llyfr II: Peniarth 305 Llyfr III: Peniarth 306 ATODIAD 1 Amrafaelion henwae ar lysseuoedd yn lladin a Saesnec a Chymraeg 2 Amrafel henweu i’r un llysiewyn 3 Henwae llysie yn Gymraeg ac yn Saesnec 4 Geirieu y’w doedyd wrth anifelied 5. Henwae priodol ar ychen 6 Henwae ar warthog 7 Henwae ar wyr ynymrafaelio ar yrun henw RHAN II:MYNEGAI NODIADOL Mynegaii EiriauYchwanegol LLYFRYDDIAETH
